111/5-44/43-28. Kobieta z odciskiem palca dziecka…

Wenus z Dolnich Vestonic (cz. Věstonická Venuše) była przede mną na wyciągnięcie ręki. Jej reputacja jest wyjątkowa, znaczenie dla historii i cywilizacji ludzkiej nie do przecenienia, choć w USA określono  jej wartość na 40 mln dolarów. Obok kilku innych przedmiotów znalezionych w pobliżu samej Wenus, to najstarsza znana ceramika na świecie… datowana na około 29 000 lat p.n.e. Jak na swój wiek, bardzo leciwa piękność trzyma się całkiem nieźle…

Wenus, niemal tak samo jak prawdziwa gwiazda konkursów piękności, jest przedmiotem nieustających pomiarów i oględzin ekspertów i znawców (urody kobiecej). Choć jest drobna i krucha wciąż nie jest jasne czy jej wysokość wynosi 111 milimetrów, czy – jak mówią w Ziemskim Muzeum w Brnie – aż… 115 milimetrów. Kontrowersje dotyczą także jej szerokości. Zdaniem jednych są to 44 milimetry (to pomiar z Brna). Specjaliści Wikipedii podają 43, pomniejszając fizyczny i symboliczny wymiar jej bioder. Grubość leżącej Wenus, bo w tej pozycji jest prezentowana, wynosi 28 milimetrów. To zaskakujące rozbieżności. Okazuje się, że dokładne zmierzenie figurki nastręcza sporo trudności, choć nie powinno stanowić specjalnego wyzwania dla współczesnej nauki. A jednak takim wyzwaniem (wciąż) jest. Czy to nieco nie zawstydzające w erze nanotechnologii?

Rozmiary Wenus z Dolnich Vestonic to 111/5-44/43-28… Jak widać, nie są to  wymiary bogini piękna we współczesnym rozumieniu tego słowa (Wenus byłaby osobą dość niską, o wydatnym biuście), ale też o zdecydowanie innym kanonie urody i symbolicznej funkcji rzeźby kobiecej jest tutaj mowa. Uroda to nie wszystko, szczególnie w tym przypadku (poza tym, że jak chociażby definicja sztuki,  i ona ulega ciągłej ewolucji).

Przyglądając się samej figurce bardziej uważni obserwatorzy zauważą, iż oczy Wenus potraktowane są bardzo schematycznie (w istocie to dwa mocne, głębsze nacięcia), Wenus niemal pozbawiona jest karku, a jej ręce są stosunkowo krótkie. Jej lewa pierś jest w widoczny sposób większa od prawej. Wątpliwe, by była portretem konkretnej postaci, ale ów szczegół anatomiczny jest albo dowodem słabych umiejętności rzeźbiarza, albo jednak wynika z faktu, że istniał pierwowzór dla sportretowanej Wenus…

Figurkę Wenus znaleziono 13 lipca 1925 roku w warstwach popiołu na stanowisku paleolitycznym w Dolních Věstonicach na Morawach, wówczas w Czechosłowacji, obecnie w Czechach. Dokładnie mówiąc, było to główne palenisko łowieckiej osady. Miejsce było objęte systematycznymi badaniami archeologicznymi od 1924 roku. Kierował nimi od samego początku Karel Absolon, znalazca Wenus…

Wenus przełamana była na dwie części i również z tego powodu od samego początku pokazywana była za pomocą odpowiednich stojaków. W Opawie, o czym poniżej, jest inaczej.

W obrębie tego samego paleniska znaleziono również figurki zwierząt: niedźwiedzia, lwa, mamuta, konia, lisa, nosorożca i sowy oraz ponad 2000 kawałków przepalonej gliny. Prawdziwa wytwórnia i śmietnisko ceramiki paleolitycznej…

Rzeźba Wenus została wykonana z gliny, wapnia i wypalona w stosunkowo niskiej temperaturze.  Figurka, poza tym, że jest nieprecyzyjnie zmierzona, jest okresowo poddawana badaniom naukowym i te przynoszą czasami zaskakujące wyniki.

W 2004 roku, w ramach właśnie takich badań, na obrazie tomograficznym rzeźby zauważono… odcisk palca dziecka mającego około 10. lat

Naukowcy przez chwilę zaczęli się zastanawiać, czy nie jest to ślad zostawiony przez autora – twórcę figurki, ale tę teorię, jakkolwiek kuszącą, odrzucono. Dziecko, do którego ów odcisk należał, nie było jak uznali badacze, twórcą jednej z najstarszych rzeźb ceramicznych w historii ludzkości… Osobiście żałuję, bo historia z matką i dzieckiem

Figurka Wenus, jeszcze w specjalnej teczce. (4.07.2014) Wenus z Dolnich Vestonic za chwilę znajdzie się w witrynie ekspozycyjnej... Figurka Wenus ląduje w witrynie muzealnej w Opawie (4.07. 2014)

Tuż po włożeniu do witryny... (4.07. 2014)

Finalna instalacja etiu z figurką Wenus

Vestonicka Wenus

Wenus z Dolnich Vestonic. Instalacja w Opawie